Sayfalar

28 Şubat 2012 Salı

Anlatım Bozukluğu Slayt

ANLATIM BOZUKLUĞU

Sunu Metni;

ANLATIM  BOZUKLUĞU

İnsanların  anlaşma  aracı  dildir. Anlaşmanın  sağlam  olması  için  dilin  kurallarına  güre  kullanılması  gerekir. Kullandığımız  cümleler , anlam  yönünden  açık  ve  duru, dil  bilgisi  kurallarına  uygun , anlatım  yönünden  yalın  noktalama  yönünden  eksiksiz  olmalıdır.

EN  ÇOK  KARŞILAŞILAN  ANLATIM  BOZUKLUKLARI :

1-Cümlede  Gereksiz  Sözcüklerin  Kullanılması
2-Eklerin  Yanlış  Kullanımı
3- Özne-Yüklem  Uyumsuzluğundan  Kaynaklanan  Anlatım  Bozuklukları 
4- Anlamca  Çelişen  Sözcükler
5- Yanlış  Anlamda  Kullanılan  Sözcükler
6- Deyimlerin  Yanlış  Kullanılması
7 - Öğe    Eksikliği 

1-Cümlede  Gereksiz  Sözcüklerin  Kullanılması :
    Bir  cümleden  bir  sözcüğü  çıkarttığımızda  cümlenin  anlamında  daralma  olmuyorsa  bu  sözcük, bu  cümle  için  gereksizdir.

“Eşyalarımızı   gizlice   çalmışlar.”
gereksizdir.
 “çalma” eylemi 
gizli  yapıldığından
  bu  sözcük  anlatımı
 bozar.
“Askerdeki  ağabeyimle  karşılıklı  mektuplaşıyoruz.”
Bu konuda herkesin fikir ve görüşünü almalısınız.
Mektuplaşma  karşılıklı
yapılan  bir  eylemdir.
Gereksizdir.
Yanına gidiniz, konuşarak derdinizi anlatınız.
Hangi  cümlede altı  çizili  sözcüğe  gerek  y o k t u r?

A- Dağcıyı  bulduğumuzda  soğuktan    
    donmak  üzereydi.  

B- Ona  nerede  rastlasam  bana  gülümserdi.

C- Şaka  bile  çocuğu  sinirlendirmeye  
    yetiyordu. 

D- Hasta  kadın, sedyede  kendini  kaybetti.
cümlenin
anlamına
katkıda
bulun-
muyor!

2-Eklerin  Yanlış  Kullanımı :
Çekim  eklerinin  birbiriyle  karıştırılması, yerinde  kullanılmaması, gereksiz  kullanılması  ya  da  hiç  kullanılmaması  anlatım  bozukluğuna  yol  açar.
“Birçok  insanlar, depremde  sıkıntı  yaşadı.”
“-lar” eki 
gereksizdir. 
Çünkü “birçok”  sözcüğü  de 
çoğul anlam  taşımaktadır.
 Öğrencilerin başarısına ilgilenmek gerekir.
Aşağıdaki  cümlelerin  hangisinde  “ –ler , -lar ” eki  gereksiz  kullanılmıştır ?
başarısıyla
Biricik arzumuz sınavı kazanmak ve iyi bir bölüme
 girmemizdir.
girmektir

A- Elbiseler , bedenime  dar  geliyordu.          
B- Felaketzedeler , çadırlara  yerleşti.
C- Çocuklar , yurtlara  yerleştirildi.               
D- Olay  yerine  herkesler  koşmuştu.
3- Özne-Yüklem  Uyumsuzluğundan  Kaynaklanan  Anlatım  Bozuklukları  :
Özne – yüklem  uygunluğunun  bulunmadığı  cümleler  anlatım  bakımından  bozuk  sayılır.
?Organ  adları  çoğul  ve  özne  görevinde  ise , yüklemi  tekil  olmalıdır.
Kulaklarım  ağır  işitiyorlar.

?Zaman  adları  çoğul  ve  özne  görevinde  ise, yüklem  tekil  olmalıdır.
Mevsimler  , her  geçen  gün  değişiyorlar.
?Soyut  kavramlar  çoğul  ve  özne  görevinde  ise , yüklem  tekil  olmalıdır.
?Topluluk  adları  “-ler”  ekiyle  çoğullanmadan  özne  olursa  yüklem  tekil  olmalıdır.
Düşüncelerim  beni  rahat  bırakmıyorlar.
Halk , geniş  bir  meydanda  toplanmıştılar.
?Özne  ikinci  ve  üçüncü  kişiden  oluşuyorsa , yüklem  ikinci  çoğul  kişiyle  çekimlenmelidir.
Annemle  sen , çarşıya  gideceksiniz.
Aşağıdaki  cümlelerin  hangisinde , özne  -  yüklem  uygunluğu  yoktur ?
        A- Duygularım  beni  asla  terketmez.          
  B- Ahmet’le  ben  bu  işi  çözeriz.
       C- Çarşıya  sen  ve  o  birlikte  gittik.           
D- Günler , bir  türlü  geçmiyor.
4- Anlamca  Çelişen  Sözcükler :
Bir  cümlede  anlamca  çelişen (uygun  düşmeyen) sözcüklerin  bulunması  anlatım  bozukluğuna  yol  açar.
 Sanıyorum  bu  sözler, babamın  kulağına  gitti.
“olasılık”  bildiren   “sanıyorum”  sözcüğü  ile  “kesinlik”  bildiren    “gitti”  sözcüğü  çelişmektedir.

Aşağıdaki  cümlelerin  hangisinde  anlamca  çelişen  sözcüklere  yer  verildiği  için  anlatım  bozukluğu  vardır ?
A- Annem , İstanbul’dan  bugün  gelebilir.       
B- Dayımlar , bize  yarın  geleceklermiş.
C- Arkadaşlarım , beni  de  davet  ettiler.         
D- Bu  düğüne , kesinlikle  onun  da  geleceğini  sanıyorum.

5- Yanlış  Anlamda  Kullanılan  Sözcükler :
   Dilimizdeki  birçok  sözcüğün  birden  çok  anlamı  vardır.  Anlam  özelliklerini  dikkate  almadan  sözcükleri  kullanmak  anlatım  bozukluğuna  yol  açar.
Öğretmen , benim  sınıfta  kalmamı  sağladı.  
   “ sağlamak ”  sözcüğü  olumlu  durumlar  için  kullanılır. Halbuki, “sınıfta  kalmak”  olumsuzluk  anlatır.  Bu  nedenle  “sağladı”  sözcüğü  yerine  “neden  oldu”  sözcüğünün  kullanılması  gerekir.
Küçük kızın saçları hayli büyümüş.
Buradan gidersek yakalanma şansımız nedir?
 Petrol fiyatlarının ucuzlamasına halk olumlu tepki gösterdi.
uzamış
olasılığı
karşıladı
Aşağıdaki  cümlelerin  hangisinde  anlatım  bozukluğu  vardır ?
A- Bahçeye  pek  çok  fidan  ekmişler.           
B- Orman , erozyonu  önler.
C- Arkadaşının  elini  sıkıp  kutladı.              
D- Evimize  tekrar  geleceğini  söyledi.

6-      Deyimlerin  Yanlış  Kullanılması  :
    Deyimler , kalıplaşmış  sözlerdir. Hiçbir  sözcüğü  değiştirilemez. Değiştirildiğinde  anlatım  yanlışı  ortaya  çıkar.
“Onun  bu  sorumsuz  davranışları  başımıza  kazak  örecek.” 
çorap  örecek
“Onun  bize  yaptığı  iyiliklere  hep  göz  yumduk.” 
GÖZ YUMMAK :kusurlarını  hoş  karşılamak, görmezlikten  gelmek.Cümlede  “kusur”  yok, bir  kişinin  iyilikleri  var.
Aşağıdaki  cümlelerin  hangisinde  deyim  yerinde  kullanılmamıştır ?
A- Bu  iyi  haberle  kalbime  su  serptin.             B- O  sorunu  çözmek  için  sen  de  az   
     kafa  patlatmadın.
C- Ödevini  yapmak  için  ipe  un  seriyor.        D- Şu  anda  başım  kalabalık  sonra   
     geliniz.


7 - Öğe    Eksikliği  :
Cümlede  kullanılması  gereken  bir  öğenin  bulunmaması, anlatım  bozukluğuna  yol  açar.
“ Ben  Alper’e  inanır  ve    severim.”  
onu
“ Evimiz  küçük , bahçesi  de  güzel  değildi.” 

“Duvarları kirletmek,  yazı yazmak kesinlikle yasaktır.” 
duvarlara
Aşağıdaki  cümlelerin  hangisinde  anlatım  bozukluğu   yoktur?
A- Oğlunu  çok  seviyor , sürekli  gidiyordu.       B- Biz  çalışacak ,siz  gezeceksiniz  öyle  mi?
C- Bu  yıl  da  yine  sınıfta  kalır.                        D- Okumak  için  zaman  zaman     
      kütüphaneye  gider.
ona

ÖRNEK  SORULAR
1-Aşağıdakilerin hangisinde anlatım bozukluğu vardır?
A)Kır evimizde,sabahları kuş sesiyle uyanırdım.
B)Onun söylediklerine katılıyor ve takdir ediyorum
C)Bir saattir burada bekliyorum,kimse gelmedi
D)Burada hiçbir şey bulamazsınız.
2-Aşağıdaki cümlelerin hangisinde anlatım bozukluğu vardır?
 A)Bahçedeki gülleri toplayarak vazolara yerleştirildi.
 B)Öğrenciler,sınıflara sırayla alındı ve uygun yerlere oturtuldu.
 C)Kazancımın bir kısmını biriktirerek ona güzel bir hediye aldım.
 D)Köyün girişinde geniş bir meydan vardı;bayramlaşma burada yapılırdı. 
3-”Elbisenin kesimi iyi;ama kumaşı pek kaliteli değildi.”cümlesindeki anlatım bozukluğu aşağıdaki değişikliklerin hangisiyle giderilir?
 A)”Kumaşı”sözcüğünden önce “elbisenin” sözcüğü getirilerek.
 B)”Kaliteli” yerine “nitelikli” sözcüğü getirilerek.
 C)”İyi” sözcüğü yerine “iyiydi” sözcüğü getirilerek.
 D)”Ama” sözcüğü atılarak.
4-Aşağıdaki cümlelerin hangisinde anlatım bozukluğu yoktur?
 A)Düşünceleri beni etkilediler.
 B)Birçok yerlerde su yetişmez.
 C)Eti çok sebzeyi sevmiyorum.
 D)Çalışmaları ile göz doldurdu.
6-Aşağıdaki cümlelerin hangisinde anlatım bozukluğu vardır?
 A)Akşama kadar fazla oturduk.
 B)Havuzda çok fazla kaldı.
 C)Yemeğin suyu fazla geldi.
 D)Kasadaki para fazla çıktı.
6-”Para kazanmak için gençliğini harcadı ifadesinden sonra aşağıdakilerden hangisinin getirilmesi uygun değildir?
 A)Fakat umduğunu bulamadı.
 B)Lakin tembelliğinin cezasını çekti.
 C)Ama sonunda zengin oldu.
 D)Şimdi rahat etmek onun hakkıdır.
7-”Kasadaki adam,bir yandan,para,bir yandan da paket yapıyordu.”cümlesindeki anlam bozukluğunu gidermek için aşağıdakilerden hangisi yapılmalıdır?
 A)”Para” kelimesinden sonra “alıyor” kelimesi getirilmelidir.
 B)”Paket” ve “para” kelimeleri yer değiştirmelidir.
 C) “De” bağlacı, “adam” kelimesinden sonra kullanılmalıdır.
 D)Cümlenin öznesi çoğul hale getirilmelidir.
8-”Ben güzel konuşmayı huy edindim ve bundan da zarar görmedim.”cümlesinden aşağıdakilerin hangisi çıkarılırsa cümlenin anlamı değişmez?
 A)Ben.
 B)Güzel.
 C)Konuşmayı.
 D)Huy.
9-Aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgül(,) kaldırıldığında anlamca değişiklik olmaz?
 A)O,evde yalnız başına yaşıyordu.
 B)O,bu yöreyi çok iyi bilirdi.
 C)Yaşlı,kadına adresi tarif etmeye çalışıyordu.
 D)O,güzel günlerine tekrar dönebilse.
10-Aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama eksikliğinden dolayı anlam karmaşası vardır?
 A)Çocuk ders çalışıyor.
 B)Çocuk odasını düzeltti.
 C)Çocuğa kardeşini sorsana.
 D)Çocuklar erkenden okula gitti.

>>>Devamı için aşağıdaki adresi kullanarak sunumun tamamını bilgisayarınıza indiriniz.

Yazar: Bilinmiyor

Konuyla ilgili aramalar: cümlede anlam ve anlatım bozuklukları sunum , ppt , slayt

--> TÜRKÇE VE DİL BİLGİSİ SUNUMLARI SAYFASINA DÖN <--

Anlatım Bozuklukları Adlı Sunumu İndir

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder

Yorum Gönder